Tijdschrift nr. 3/2017

Het uitbreiden van een collectie wanneer er gebrek is
aan ruimte is geen evidentie. Voor de kring is dit grotendeels
te wijten aan schenkingen die ons met regelmaat
ten deel vallen en uiteraard steeds welkom zijn.
Deze aanwinsten leveren soms interessante objecten
op, dat bewijst bijvoorbeeld een bijdrage verder in dit
tijdschrift.
Onze kring huist op een mooie locatie, toch sleept de
ons destijds beloofde bijkomende ruimte al te lang
aan. Inderdaad werd door het toenmalig gemeentebestuur
reeds in 2010 een optie genomen om aan de
Heemkundige Kring een deel van de vroegere Gendarmerie
op de Nieuwe Baan ter beschikking te stellen.
Een gebouw dat, als ik goed ben ingelicht, ondertussen
van de hand werd gedaan? Al bij al zitten wij
ondertussen nog altijd met een nijpend tekort aan opslagruimte.
Dit alles brengt met zich mee dat het zo
goed als onmogelijk is om op een degelijke manier bv.
een inventaris op te maken van de vele voorwerpen
die deel uitmaken van de collectie van de kring. Bijzonder
jammer dat wij hierdoor dikwijls moeten bedanken
wanneer iets meer omvangrijk wordt aangeboden,
temeer omdat het hier vaak gaat over dingen
die best niet verloren zouden gaan. Dat is voornamelijk
het geval voor agrarisch erfgoed of landbouwalaam,
hiervoor is de laatste tijd heel wat waardering,
beter gezegd opwaardering.
Vlaanderen evolueerde de afgelopen 150 jaar van een
overwegend landelijke naar een verstedelijkte samenleving.
De landbouwsector kende een doorgedreven
aanpassing en modernisering van werk- en levensomstandigheden.
Die evolutie liet heel wat ruraal erfgoed
na: gaande van boeken, archieven, documentatie
en foto’s tot landbouwmateriaal, keukengerief en
ambachtelijke uitrusting. Ook tradities en gebruiken
uit de landbouw zijn vormen van agrarisch erfgoed.
Talrijke grote en kleine collecties vertellen het verhaal
van het platteland, en dat van de boer in het bijzonder.
Dit agrarisch erfgoed, de bijhorende (vak)kennis en
de verhalen zijn waardevol. Omdat ze een wezenlijk
deel uitmaken van onze geschiedenis, moeten we ze
bewaren en doorgeven aan jongere generaties.
Ambachtelijke collecties zijn in Vlaanderen ruim
vertegenwoordigd en hebben vaak een gelijkaardige
inhoud. Om te vermijden dat iedere collectiebeheerder
het warm water gaat uitvinden, is het delen van
informatie aan te bevelen. Een belangrijk risico bij
het waarderen van ambachtelijke collecties is dat lacunes
of gebrek aan kennis gaan leiden tot verlies aan
erfgoed. Het gevaar bestaat dat voorwerpen waarover
weinig informatie bekend is minder gewaardeerd
worden. Grondige kennis over de collectie is dus essentieel.
En dan hebben we het nog niet gehad over
het onderhoud van die objecten, een belangrijk thema
op zich, waaraan reeds interessante studies zijn
gewijd. Misschien eens te belichten bij een volgende
gelegenheid?
De wortels van het Waasland zitten verankerd in het
landelijk bestaan, dat verwaarlozen zou een onvergeeflijke
fout zijn!
Om dat alles concreet te behartigen, is zoals hierboven
vermeld geschikte ruimte nodig. Zouden wij de
hoop mogen blijven koesteren om die droom ooit in
werkelijkheid te zien?
Mogelijk een uitdaging voor iemand uit het gemeentebeleid,
die het even noodzakelijk vindt om dit erfgoed
te bewaren en toekomst te geven voor de komende
generaties.

Tijdschrift 3/2017